นักวิจัยสหรัฐฯ ใช้ AI ออกแบบไวรัสสำเร็จเป็นครั้งแรกของโลก

ทีมนักวิจัยจากสหรัฐอเมริกา สร้างความฮือฮาในวงการวิทยาศาสตร์ด้วยการใช้ปัญญาประดิษฐ์หรือ AI ออกแบบไวรัสพันธุ์ใหม่ขึ้นมาได้สำเร็จเป็นครั้งแรกของโลก ซึ่งไวรัสเหล่านี้มีโครงสร้างการทำงานที่สมบูรณ์และสามารถจำลองตัวเองได้ภายในห้องปฏิบัติการ โดยการทดลองดังกล่าวถือเป็นก้าวสำคัญที่ก้าวข้ามขีดจำกัดเดิม เนื่องจากที่ผ่านมา AI เคยถูกนำมาใช้ในการออกแบบยาปฏิชีวนะมาแล้ว แต่การสร้างไวรัสที่มีชีวิตและใช้งานได้จริงตั้งแต่ต้นนั้นมีความซับซ้อนมากกว่ามาก

ระบบ AI ที่ทีมนักวิจัยนำมาใช้มีชื่อว่า Evo1 และ Evo2 ซึ่งมีกลไกการทำงานคล้ายคลึงกับโมเดลภาษาขนาดใหญ่หรือ Large Language Model เช่นเดียวกับ ChatGPT แต่แทนที่จะคาดการณ์ลำดับของคำพูด โมเดลเหล่านี้กลับคาดการณ์และเรียนรู้ "ภาษาแห่งชีวิต" จากรหัสพันธุกรรมที่ถูกป้อนเข้าไป ซึ่งประกอบไปด้วยรหัสพันธุกรรมจากไวรัส แบคทีเรีย พืช และมนุษย์ ก่อนจะได้รับการปรับแต่งเพื่อสร้างไวรัสเฉพาะกลุ่มที่เรียกว่า แบคทีริโอเฟจ (Bacteriophage) ซึ่งมีหน้าที่ติดเชื้อและทำลายเฉพาะสายพันธุ์แบคทีเรียเป้าหมายเท่านั้น

ภาพประกอบจากคลังภาพสต็อก ไม่ใช่ภาพจากเหตุการณ์จริง

ในการทดลอง นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ดได้คัดเลือกดีไซน์จาก AI ที่มีความโดดเด่นที่สุดจำนวน 302 แบบ เพื่อนำมาสังเคราะห์ขึ้นจริงในห้องปฏิบัติการ ผลปรากฏว่ามีไวรัสจำนวน 16 ชนิดที่สามารถทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพในการกำจัดเชื้อแบคทีเรีย E. coli ซามูเอล คิง นักศึกษาปริญญาเอกในห้องปฏิบัติการ เล่าถึงช่วงเวลาน่าตื่นเต้นว่า ทีมงานพบว่าเฟจเหล่านี้เริ่มทำงานในช่วงเวลากล้ามกึ่งรุ่งเช้า หลังจากนำพวกมันไปวางบนจานเพาะเชื้อแบคทีเรียและเฝ้ารอคอยสัญญาณที่บ่งบอกว่าไวรัสตัวใหม่กำลังจัดการกับอาหารอันโอชะ