ตามล่าฮุสซาม ลูกา หัวหน้าหน่วยข่าวกรองซีเรียผู้ลี้ภัย จากสมุดโทรศัพท์

ภายในอพาร์ตเมนต์หรูใจกลางกรุงดามัสกัส ประเทศซีเรีย บรรดากองกำลังติดอาวุธในชุดทหารกำลังรื้อค้นเสื้อผ้าแบรนด์เนมและเอกสาร ท่ามกลางซากข้าวของที่กระจัดกระจายบนพื้นห้องนั่งเล่นใต้โคมระย้าคริสตัลระยิบระยับ จุดสะดุดตาคือรูปถ่ายจำนวนมากของชายร่างผอมบางในอิริยาบถต่างๆ ทั้งนั่งทำงานที่โต๊ะและเล่นหิมะ รวมถึงภาพที่เขากำลังจับมือยิ้มแย้มกับอดีตเผด็จการ บาชาร์ อัล-อัสซาด แม้หน้าตาจะไม่เป็นที่คุ้นเคยในทันที แต่เหรียญทองและใบประกาศเกียรติคุณที่วางกองอยู่ระบุชัดเจนว่าเป็นชื่อของ ฮุสซาม ลูกา (Hussam Luka)

ในฐานะผู้นำหน่วยข่าวกรองพลเรือนที่ทรงอิทธิพลที่สุดในซีเรีย ลูกาคือหนึ่งในบุคคลที่น่าหวาดกลัวที่สุด แต่การทำงานส่วนใหญ่ของเขาถูกปกปิดไว้ในเงา เมื่อระบอบของอัสซาดล่มสลายลงในเดือนธันวาคม 2024 ลูกากลับหายตัวอย่างไร้ร่องรอย ทิ้งไว้เพียงคำถามมากมายและความต้องการความยุติธรรมจากสังคมที่หวั่นเกรงว่าจะไม่มีวันเป็นจริง ทีมข่าวบีบีซีซึ่งลงพื้นที่ในอพาร์ตเมนต์ดังกล่าวได้เฝ้าดูกลุ่มกบฏค้นหาเบาะแสที่ซ่อนอยู่

ตรงมุมโต๊ะคอนโซลในห้องนั่งเล่น มีสมุดบันทึกหน้าตาทั่วไปเล่มหนึ่งวางอยู่ ภายในบรรจุรายชื่อนับสิบคนที่เขียนด้วยลายมือหมึกสีน้ำเงิน ทั้งเจ้าของร้านค้า แพทย์ เจ้าหน้าที่ทหาร และผู้ที่มีนามสกุลลูกา รายชื่อเหล่านี้จะช่วยให้เราเข้าใกล้ตัวฉายา "เดอะ สปิเดอร์" (The Spider) และอาชกรรมของเขาได้หรือไม่ หรือจะช่วยให้เราแกะรอยหาตัวเขาพบกันแน่

ในอดีต เบอร์โทรศัพท์ของลูกาเคยปรากฏหราอยู่ตามผนังกำแพงในเมืองฮอมส์ (Homs) ช่วงยุคแรกของสงครามกลางเมืองซีเรีย ซึ่งปะทุขึ้นจากการปราบปรามการลุกฮือเรียกร้องประชาธิปไตยอย่างโหดร้ายในปี 2011 ลูการับหน้าที่เป็นหัวหน้าสำนักงานความปลอดภัยทางการเมืองในท้องถิ่นเพื่อยึดเมืองคืนจากกบฏ ชาวเมืองที่ถูกปิดล้อมต้องเผชิญความอดอยากจนต้องกินหนูประทังชีวิต อะหมัด อัล-ซายดี (Motaz al-Zaydi) อดีตนักรบกบฏ ระลึกได้ว่าเบอร์ของลูกาถูกพ่นไว้บนผนัง พร้อมคำกล่าวอ้างว่าผู้ที่ต้องการหลบหนีสามารถโทรเพื่อขอเส้นทางปลอดภัยได้ บางคนรอดชีวิต แต่หลายคนโทรไปแล้วก็หายสาบสูญไปตลอดกาล

แต่วีรกรรมที่เลวร้ายที่สุดของเขาคือการมีส่วนพ้องในเหตุการณ์สังหารหมู่ช่วงวันหยุดอีด (Eid Massacre) เมื่อเดือนกันยายน 2015 ในย่านอัล-วาเอร์ มูฮัมหมัด โตวากัตลี (Mohammed Towakatli) สูญเสีย ด.ช.วาเอล วัย 7 ศพ ลูกชายที่กำลังทำสวนอยู่ในสนามเด็กเล่น เหตุโจมตีดังกล่าวคร่าชีวิตผู้คนไป 28 ราย ในจำนวนนี้เป็นเด็ก 17 คน และผู้หญิง 4 คน ตามข้อมูลจากเครือข่ายสิทธิมนุษยชนซีเรีย (Syrian Network for Human Rights) กลุ่มนักสิทธิมนุษยชนระบุว่าลูกาเป็นผู้รับผิดชอบในการเลือกเป้าหมายการโจมตีในวันนั้น การกระทำดังกล่าวทำให้เขาได้เลื่อนขั้นจนกุมบังเหียนสำนักงานความปลอดภัยทั่วไป (GSD) ก่อนระบอบจะล่มสลาย