เวียดนามจ่อออกกฎหมายจำกัดโซเชียลมีเดียเด็ก ส่องมาตรการคุมเข้มทั่วโลก

กระแสการควบคุมการใช้งานโซเชียลมีเดียในกลุ่มเด็กและเยาวชนกำลังแพร่สะพัดไปทั่วโลก โดยล่าสุดเวียดนามกำลังพิจารณาร่างกฎหมายที่มีความแปลกใหม่และแตกต่างจากประเทศอื่นๆ แทนที่จะสั่งห้ามเด็กๆ เข้าใช้งานแพลตฟอร์มอย่างเด็ดขาด รัฐบาลเวียดนามกลับมีแนวคิดอนุญาตให้เด็กยังคงเข้าสู่ระบบได้ แต่จะถูกจำกัดการใช้งานในรูปแบบการปิดกั้นการมีส่วนร่วม

ภายใต้ร่างกฤษฎีกาจากกระทรวงวัฒนธรรม กีฬา และการท่องเที่ยวของเวียดนาม ซึ่งได้รับการรายงานโดยสำนักข่าวรอยเตอร์ระบุว่า ผู้ใช้งานที่มีอายุต่ำกว่า 16 ปีจะยังคงมีบัญชีโซเชียลมีเดียได้ แต่จะสูญเสียความสามารถในการโพสต์ข้อความ แสดงความคิดเห็น หรือกดปุ่มแสดงความรู้สึกต่อเนื้อหาต่างๆ นอกจากนี้ ข้อเสนอดังกล่าวระบุว่าบัญชีของเด็กจะต้องถูกลงทะเบียนภายใต้ชื่อของผู้ปกครอง ซึ่งจะทำหน้าที่รับผิดชอบในการตรวจสอบเนื้อหาที่บุตรหลานเข้าถึงรวมถึงระยะเวลาในการใช้งานแพลตฟอร์ม ในขณะเดียวกันตัวแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียเองก็ต้องนำมาตรการทางเทคนิคมาใช้เพื่อระบุตัวตนผู้ใช้งานที่เป็นเด็กและจำกัดให้เข้าถึงได้เฉพาะเนื้อหาที่เหมาะสมกับวัยเท่านั้น

แนวทางของเวียดนามถือว่ามีความสร้างสรรค์และแปลกตา แต่ก็ไม่ได้ดำเนินการอยู่เพียงลำพัง ในช่วงหลายเดือนที่ผ่านมาหลายประเทศทั่วโลกได้ประกาศแผนการจำกัดการเข้าถึงโซเชียลมีเดียสำหรับเด็กและวัยรุ่น โดยออสเตรเลียได้สร้างบรรทัดฐานใหม่ด้วยการเป็นประเทศแรกที่เริ่มบังคับใช้มาตรการดังกล่าวเมื่อช่วงปลายปีที่ผ่านมา ตามมาด้วยฝรั่งเศสและประเทศอื่นๆ ที่ทยอยประกาศมาตรการในลักษณะเดียวกัน

ภาพประกอบจากคลังภาพสต็อก ไม่ใช่ภาพจากเหตุการณ์จริง

กฎระเบียบและข้อเสนอที่ถูกผลักดันโดยรัฐบาลทั่วโลกมีเป้าหมายร่วมกันในการลดแรงกดดันและความเสี่ยงที่ผู้ใช้งานอายุน้อยอาจต้องเผชิญบนแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดีย ซึ่งรวมถึงปัญหาการกลั่นแกล้งบนโลกออนไลน์ การเสพติดโซเชียล ปัญหาสุขภาพจิต และการตกเป็นเหยื่อของผู้ไม่หวังดี อย่างไรก็ตาม ท่ามกลางความพยายามเหล่านี้ก็ยังมีข้อกังวลในเรื่องความเป็นส่วนตัวจากการตรวจสอบอายุที่อาจรุกล้ำความเป็นส่วนตัวจนเกินไป รวมถึงคำวิจารณ์จากกลุ่มองค์กรเช่น Amnesty Tech ที่ระบุว่าการแบนลักษณะนี้อาจไม่มีประสิทธิภาพและละเลยความเป็นจริงของคนรุ่นใหม่ แต่หลายประเทศก็ยังคงเดินหน้าผลักดันกฎหมายต่อไป

สำหรับสถานการณ์ในประเทศอื่นๆ มีความคืบหน้าที่น่าสนใจแตกต่างกันออกไป:

• ออสเตรเลีย: เป็นประเทศแรกที่แบนโซเชียลมีเดียสำหรับเด็กต่ำกว่า 16 ปีในเดือนธันวาคม 2025 โดยครอบคลุมแพลตฟอร์มใหญ่และกำหนดบทลงโทษปรับสูงสุดถึง 49.5 ล้านดอลลาร์ออสเตรเลียสำหรับบริษัทที่ไม่ปฏิบัติตาม
• ฝรั่งเศส: ผ่านกฎหมายเมื่อวันที่ 21 กรกฎาคมที่ผ่านมาเพื่อแบนการเข้าถึงโซเชียลมีเดียสำหรับผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 15 ปี ซึ่งอาจมีผลบังคับใช้เร็วที่สุดในวันที่ 1 กันยายนนี้
• กรีซ: นายกรัฐมนตรี Kyriakos Mitsotakis ประกาศเมื่อเดือนเมษายนว่าประเทศจะแบนโซเชียลมีเดียสำหรับเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี เริ่มตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2027 เป็นต้นไป เพื่อแก้ปัญหาความวิตกกังวลและปัญหาการนอนหลับ
• เดนมาร์ก: เตรียมแบนแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียสำหรับเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี โดยแผนดังกล่าวอาจมีผลบังคับใช้เป็นกฎหมายโดยเร็วที่สุดภายในช่วงกลางปี 2026 นี้

ที่มา: TechCrunch