ไขข้อข้องใจ ทำไมโตขึ้นถึงชอบกินมะระ เผยสาเหตุที่ต่อมรับรสเปลี่ยนไป

หลายคนมักแซวกันเล่นๆ ว่าถ้าเริ่มกินมะระหรือกาแฟดำได้เมื่อไหร่แสดงว่าเริ่มมีอายุแล้ว แต่ในความเป็นจริงพฤติกรรมการกินอาหารรสขมไม่ได้สะท้อนว่าเข้าสู่วัยผู้สูงอายุเสมอไป เพราะเรื่องนี้เกี่ยวข้องโดยตรงกับการเปลี่ยนแปลงทางชีววิทยาของระบบรับรสตามธรรมชาติและประสบการณ์ชีวิตที่สะสมมานานหลายปี

ทำไมเมื่ออายุมากขึ้น ถึงเริ่มกินมะระ กาแฟดำ หรือผักรสขมได้อร่อยกว่าสมัยเด็ก คำตอบคือการชอบกินของขมไม่ได้เป็นสัญญาณว่าแก่แล้วเสมอไป แต่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของระบบรับรสตามธรรมชาติ ประกอบกับประสบการณ์การกินที่เพิ่มขึ้น ซึ่งสามารถอธิบายรายละเอียดได้ดังนี้

• จำนวนปุ่มรับรสลดลง: ในวัยเด็กจะมีปุ่มรับรสประมาณ 10,000 ปุ่ม และมีความไวต่อรสขมเป็นพิเศษเพื่อป้องกันการทานสารพิษตามธรรมชาติ แต่เมื่อเข้าสู่วัยผู้ใหญ่และวัยสูงอายุ ปริมาณปุ่มรับรสจะค่อยๆ ลดลงและความไวในการรับรสขมจะลดน้อยลงตามไปด้วย
• ประสบการณ์และความคุ้นเคย: พฤติกรรมการกินได้รับการพัฒนาตามวัย เมื่อเราเติบโตขึ้น สมองเรียนรู้ว่ารสขมจากผักอย่างมะระไม่ได้เป็นอันตราย ทำให้เกิดความคุ้นเคยและสามารถลิ้มรสความหวานที่ซ่อนอยู่หลังรสขมตามสำนวนหวานเป็นลมขมเป็นยาได้ดีขึ้น

นอกจากนี้ มะระทั้งมะระจีนและมะระขี้นกยังจัดเป็นสมุนไพรและผักพื้นบ้านที่มีคุณค่าทางอาหารสูง โดยมีประโยชน์หลักที่น่าสนใจดังนี้

• ช่วยลดระดับน้ำตาลในเลือด: มีสารชาแรนตินและพอลีเพปไทด์-พีที่มีกลไกคล้ายอินซูลิน
• กระตุ้นเจริญอาหาร: รสขมช่วยกระตุ้นการทำงานของน้ำย่อยในกระเพาะอาหาร
• อุดมด้วยสารต้านอนุมูลอิสระ: มีวิตามินซีและเบต้าแคโรทีนสูง ช่วยบำรุงสายตาและเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน

หากเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างช่วงวัย จะพบว่าในวัยเด็กมีความไวต่อรสขมสูงมากและมีสัญชาตญาณหลีกเลี่ยงสารพิษ ขณะที่วัยผู้ใหญ่และผู้สูงอายุความไวต่อรสขมจะลดลงตามธรรมชาติและสามารถรับรู้ถึงรสชาติที่ซับซ้อนและมีประโยชน์ได้ดีขึ้น

ภาพประกอบจากคลังภาพสต็อก ไม่ใช่ภาพจากเหตุการณ์จริง