ภัยจากสภาพอากาศอวกาศ: เมื่อดวงอาทิตย์คุกคามโลกยุคดิจิทัล
ทีมพยากรณ์อากาศอวกาศ Met Office ทำงานตลอด 24 ชม. ร่วมกับมหาวิทยาลัย Aberystwyth เพื่อรับมือพายุสุริยะที่อาจสร้างความเสียหายระดับล้านล้านดอลลาร์
ภาพประกอบจากคลังภาพสต็อก ไม่ใช่ภาพจากเหตุการณ์จริง
- Met Office เฝ้าระวังพายุสุริยะและสภาพอากาศอวกาศตลอด 24 ชั่วโมง
- พายุสุริยะรุนแรงอาจสร้างความเสียหายต่อเศรษฐกิจโลกถึง 2.4 ล้านล้านดอลลาร์
- นักวิทยาศาสตร์มีเวลาเพียง 1 ชั่วโมงก่อนพายุพุ่งชนโลกเพื่อเตือนภัยโครงสร้างพื้นฐาน
- ความร่วมมือกับมหาวิทยาลัย Aberystwyth มุ่งพัฒนาความแม่นยำในการพยากรณ์
ภายในศูนย์ควบคุมของสำนักงานอุตุนิยมวิทยาแห่งสหราชอาณาจักร หรือ Met Office หน้าจอคอมพิวเตอร์จำนวนมากต่างจับจ้องไปที่ภาพถ่ายความละเอียดสูงของดวงอาทิตย์อย่างใกล้ชิด นี่คือสถานที่ปฏิบัติงานของทีมพยากรณ์สภาพอากาศอวกาศ ซึ่งเป็นหนึ่งในทีมจำนวนน้อยนิดทั่วโลกที่ต้องปฏิบัติหน้าที่ตลอด 24 ชั่วโมงและ 365 วันต่อปี เพื่อเฝ้าระวังมหันตภัยจากนอกโลกที่อาจส่งผลกระทบต่อวิถีชีวิตบนพื้นโลกได้อย่างคาดไม่ถึง
สภาพอากาศอวกาศส่วนใหญ่มีต้นกำเนิดมาจากกิจกรรมบนพื้นผิวดวงอาทิตย์ เช่น การลุกจ้าของดวงอาทิตย์หรือโซล่าร์แฟลร์ (Solar Flares) ซึ่งเป็นการปะทุของรังสีความเข้มข้นสูง ปรากฏการณ์เหล่านี้มีความสามารถในการรบกวนเทคโนโลยีสำคัญบนโลกอย่างรุนแรง ไม่ว่าจะเป็นระบบนำทางจีพีเอส (GPS) โครงข่ายไฟฟ้า หรือดาวเทียมสื่อสารที่โคจรอยู่รอบโลก ซึ่งล้วนแต่มีความเปราะบางต่อความเปลี่ยนแปลงของสนามแม่เหล็กโลกทั้งสิ้น
ภาพประกอบจากคลังภาพสต็อก ไม่ใช่ภาพจากเหตุการณ์จริง
รัฐบาลสหราชอาณาจักรได้บรรจุภัยพิบัติจากสภาพอากาศอวกาศขั้นรุนแรงไว้ในทำเนียบความเสี่ยงแห่งชาติ (National Risk Register) ขณะที่การประเมินโดยบริษัท Lloyd's เมื่อปี 2025 ระบุว่า เหตุการณ์สภาพอากาศอวกาศที่รุนแรงขั้นสุดอาจสร้างความเสียหายต่อเศรษฐกิจทั่วโลกสูงถึง 2.4ล้านล้านดอลลาร์ หรือประมาณ 2,400,000,000,000 ดอลลาร์ ภายในระยะเวลา 5 ปี ทำให้ Met Office ต้องร่วมมือกับผู้ให้บริการโครงสร้างพื้นฐานหลักมาตั้งแต่ปี 2014 เพื่อป้องกันความเสียหายผ่านการพยากรณ์ที่อาศัยข้อมูลจากทั้งเครื่องมือบนโลกและดาวเทียมในอวกาศ
ริชาร์ด สโตน (Richard Stone) หัวหน้าทีมพยากรณ์ระบุว่า แม้เทคโนโลยีในปัจจุบันจะน่าประทับใจมากแต่วิทยาการด้านนี้ก็ยังอยู่ในช่วงเริ่มต้นเท่านั้น นักวิทยาศาสตร์สามารถตรวจจับเหตุการณ์บนดวงอาทิตย์ล่วงหน้าได้ราว 3 วันก่อนที่มันจะเดินทางมาถึงโลก แต่จะขาดการมองเห็นชั่วคราวจนกว่าพายุนั้นจะเคลื่อนที่ไปถึงดาวเทียมที่อยู่ห่างออกไปประมาณ 1 ล้านไมล์ ซึ่งระยะเวลานี้ทำให้ทีมนักวิจัยมีเวลาเพียงประมาณ 1 ชั่วโมงเท่านั้นในการคาดการณ์ผลกระทบที่แท้จริงต่อโลกอย่างแม่นยำ และแจ้งเตือนหน่วยงานพันธมิตรเพื่อเตรียมมาตรการบรรเทาความเสียหาย
"การเตือนภัยล่วงหน้านี้ถือเป็นการบรรเทาอันตรายจากสภาพอากาศอวกาศครั้งใหญ่ ตัวอย่างเช่น เปิดโอกาสให้ National Grid เตรียมตัวป้องกันไฟฟ้าดับ หรือให้สายการบินเบี่ยงเส้นทางบินจากละติจูดสูงไปยังละติจูดต่ำที่ปลอดภัยกว่า"
การพยากรณ์สภาพอากาศอวกาศมีความท้าทายสูงมากเนื่องจากระยะทางและช่องว่างในการสังเกตการณ์ระหว่างดวงอาทิตย์กับโลก การที่นักวิทยาศาสตร์มีเวลาเตรียมตัวเพียงหนึ่งชั่วโมงสุดท้ายก่อนพายุสุริยะปะทะโลก หมายความว่าระบบอัตโนมัติและการประสานงานที่รวดเร็วระหว่างนักวิทยาศาสตร์กับผู้ควบคุมโครงสร้างพื้นฐาน เช่น โรงไฟฟ้าและระบบคมนาคม จึงเป็นหัวใจสำคัญอย่างยิ่งในการป้องกันไม่ให้เกิดความโกลาหลทางเทคโนโลยีในสเกลใหญ่
เพื่อยกระดับขีดความสามารถดังกล่าว ทางหน่วยงานจึงได้ดึงทีมนักวิจัยภายใต้การนำของมหาวิทยาลัย Aberystwyth เข้ามาช่วยเสริมแกร่ง โดยมีศาสตราจารย์ ฮิว โมแกน (Professor Huw Morgan) หัวหน้าฝ่ายฟิสิกส์อวกาศของมหาวิทยาลัย เป็นผู้ นำโครงการนี้ร่วมกับมหาวิทยาลัย Northumbria, Durham และ Reading นอกจากนี้ ดวงอาทิตย์ยังมีการดำเนินวัฏจักรพลังงานทุกๆ 11 ปี โดยเพิ่งผ่านพ้นจุดสูงสุดที่เรียกว่า Solar Maximum ไปเมื่อปี 2024 ที่ผ่านมา ซึ่งเป็นสาเหตุให้ผู้คนทั่วโลกได้เห็นแสงออโรร่าหรือแสงเหนือกันมากขึ้น
ภาพประกอบจากคลังภาพสต็อก ไม่ใช่ภาพจากเหตุการณ์จริง
เมื่อมองย้อนกลับไปในอพยพประวัติศาสตร์ พายุแม่เหล็กโลกเมื่อปี 1859 หรือที่รู้จักกันในชื่อเหตุการณ์แคร์ริงตัน (Carrington Event) มักถูกใช้เป็นเกณฑ์มาตรฐานสำหรับสถานการณ์เลวร้ายที่สุดบนโลก เหตุการณ์ดังกล่าวถูกตั้งชื่อตาม ริชาร์ด แคร์ริงตัน (Richard Carrington) นักดาราศาสตร์ชาวอังกฤษ โดยสร้างผลกระทบเป็นวงกว้างทั้งการเกิดแสงออโรร่าทั่วโลกและการรบกวนเครือข่ายโทรเลข สโตนกล่าวว่าในเวลานั้นสายโทรเลขถึงกับส่งเสียงฮัมและมีประกายไฟออกมา ทั้งยังสามารถใช้งานเสาโทรเลขได้โดยไม่ต้องใช้ไฟฟ้าเลยเนื่องจากกระแสไฟฟ้าเหนี่ยวนำมีค่าสูงมาก ความกังวลในยุคปัจจุบันคือหากเกิดเหตุการณ์ระดับแคร์ริงตันซ้ำรอย โลกยุคดิจิทัลที่มีความพึ่งพาเทคโนโลยีสูงย่อมได้รับความเสียหายที่รุนแรงยิ่งกว่าในอดีตหลายเท่าตัว
ที่มา: BBC Science & Environment
พบข้อมูลผิดพลาดในบทความนี้? แจ้งปัญหาบทความนี้
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น