อกเล็กหรืออกใหญ่ มีผลต่อความเสี่ยงมะเร็งเต้านมจริงไหม ไขข้อข้องใจจากแพทย์

มะเร็งเต้านม (Breast cancer) คือภาวะที่เซลล์ในเนื้อเยื่อเต้านมเกิดความผิดปกติ แบ่งตัวอย่างรวดเร็วและควบคุมไม่ได้จนกลายเป็นก้อนเนื้อร้าย ซึ่งสามารถลุกลามไปยังเนื้อเยื่อข้างเคียงหรือแพร่กระจายไปยังอวัยวะอื่น เช่น ต่อมน้ำเหลือง ปอด กระดูก หรือสมอง แม้โรคนี้จะพบได้บ่อยในผู้หญิง แต่ผู้ชายก็มีโอกาสเป็นได้เช่นกันแม้จะมีสัดส่วนที่น้อยกว่าก็ตาม

หลายคนมักสงสัยว่าขนาดหน้าอกมีความเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงของโรคนี้หรือไม่ คำตอบคือขนาดเต้านม “ไม่ใช่ปัจจัยเสี่ยงโดยตรง” สิ่งสำคัญอยู่ที่ปริมาณเนื้อเยื่อเต้านม (fibroglandular breast tissue) ต่างหาก ผู้ที่มีปริมาณเนื้อเยื่อเต้านมมากย่อมมีโอกาสเกิดมะเร็งมากกว่า นั่นหมายความว่า ต่อให้มีหน้าอกขนาดใหญ่แต่ส่วนประกอบส่วนใหญ่เป็นไขมัน ก็ไม่ได้ทำให้ความเสี่ยงเพิ่มขึ้น ในทางกลับกัน แม้จะมีหน้าอกขนาดเล็กแต่มีเนื้อเยื่อเต้านมแน่นหนา (Dense breast) ก็ยุ่งเกี่ยวกับการเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งเต้านมได้มากกว่านั่นเอง

ภาพประกอบจากคลังภาพสต็อก ไม่ใช่ภาพจากเหตุการณ์จริง

นอกเหนือจากเรื่องของเนื้อเยื่อแล้ว ปัจจัยเสี่ยงที่แท้จริงของมะเร็งเต้านมยังมีอีกหลายประการ ได้แก่ อายุที่เพิ่มขึ้น การมีประวัติเคยเป็นมะเร็งเต้านมมาก่อน หรือเคยเป็นมะเร็งท่อน้ำนมระยะเริ่มต้น (Ductal carcinoma in situ; DCIS) รวมถึงรอยโรคที่มีความเสี่ยงสูงจากการเคยได้รับรังสีปริมาณมากในวัยเด็ก เช่น ระหว่างการรักษามะเร็งในอดีต

• น้ำหนักตัวเกิน โดยเฉพาะหลังวัยหมดประจำเดือน
• การใช้ฮอร์โมนทดแทนแบบผสม (เอสโตรเจนและโปรเจสติน)
• การได้รับสารเอสโตรเจนสังเคราะห์ก่อนคลอดหรือระหว่างตั้งครรภ์
• ภาวะที่ร่างกายได้รับฮอร์โมนเอสโตรเจนตามธรรมชาติเป็นเวลานาน เช่น มีประจำเดือนครั้งแรกเร็วหรือหมดประจำเดือนช้ากว่าปกติ
• การคลอดบุตรครั้งแรกเมื่ออายุมาก ไม่เคยตั้งครรภ์ หรือไม่เคยให้นมบุตร