ถอดรหัสถ้วย Lycurgus Cup อายุ 1,600 ปีสำเร็จ

ไขปริศนาโบราณวัตถุล้ำค่าที่มีอายุกว่า 1,600 ปีได้สำเร็จ เมื่อกลุ่มนักวิจัยจากมหาวิทยาลัย University of Sheffield ประสบความสำเร็จในการค้นพบและจำลองสูตรการผลิตแก้วของถ้วย Lycurgus Cup (ไลคูร์กุส คัพ) ซึ่งเป็นโบราณวัตถุชิ้นเอกของโลกยุคโรมันที่มีความโดดเด่นในด้านคุณสมบัติทางแสงอันน่าพิศวง

ความลับของถ้วยใบนี้คือความสามารถในการเปลี่ยนสีของเนื้อแก้วได้อย่างมหัศจรรย์ ขึ้นอยู่กับทิศทางของแสงที่ส่องกระทบ โดยจะปรากฏเป็นสีเขียวเมื่อมองจากด้านหน้า แต่จะเปลี่ยนเป็นสีแดงก่ำเมื่อมีแสงส่องผ่านจากด้านหลัง ซึ่งสร้างความฉงนให้กับนักวิทยาศาสตร์และนักประวัติศาสตร์มาอย่างยาวนานหลายศตวรรษว่าช่างฝีมือในอดีตสร้างสรรค์ผลงานชิ้นนี้ขึ้นมาได้อย่างไรโดยปราศจากเครื่องมือสมัยใหม่

เบื้องหลังปรากฏการณ์เปลี่ยนสีของถ้วย Lycurgus Cup แท้จริงแล้วเกิดจากเทคโนโลยีนาโนอันน่าทึ่งในยุคโบราณ โดยช่างชาวโรมันได้ผสมอนุภาคนาโนของทองคำและเงินที่มีขนาดเล็กมากระดับพันส่วนในล้านส่วนลงไปในเนื้อแก้ว ซึ่งถือเป็นหลักฐานชิ้นสำคัญที่แสดงให้เห็นว่ามนุษย์รู้จักการประยุกต์ใช้นาโนเทคโนโลยีมาตั้งแต่สมัยโบราณกาลแล้ว แม้จะยังไม่มีทฤษฎีวิทยาศาสตร์รองรับในขณะนั้นก็ตาม

ภาพประกอบจากคลังภาพสต็อก ไม่ใช่ภาพจากเหตุการณ์จริง

จากการศึกษาอย่างละเอียดและการทดลองอย่างต่อเนื่อง ในที่สุดทีมนักวิจัยก็สามารถถอดรหัสอัตราส่วนและกระบวนการหลอมแก้วที่สูญหายไปนี้ได้ การค้นพบดังกล่าวไม่เพียงแต่ไขกระจ่างถึงภูมิปัญญาอันล้ำเลิศของช่างฝีมือชาวโรมัน แต่ยังช่วยให้วงการวิทยาศาสตร์วัสดุเข้าใจถึงวิวัฒนาการการผลิตแก้วพิเศษที่มีคุณสมบัติทางแสงซับซ้อนในอดีตอีกด้วย

ที่มา: Ars Technica