นโยบาย Right to Buy ของ Margaret Thatcher อาจถึงจุดจบ

การเติบโตมาในแฟลตสวัสดิการของรัฐช่วงทศวรรษ 1980 และ 1990 ทำให้ผู้เขียนมักสังเกตเห็นบ้านที่ผู้เช่าซื้อต่อมาจากสภาท้องถิ่นได้ง่ายจากความเปลี่ยนแปลงภายนอก เช่น การเปลี่ยนประตูไม้ธรรมดาเป็นแบบอื่น การติดหน้าต่างใหม่ หรือการเพิ่มระเบียงหน้าบ้าน บ้านเหล่านี้คือผลลัพธ์จากโครงการ Right to Buy ซึ่งเป็นนโยบายด้านที่อยู่อาศัยที่ทรงอิทธิพลที่สุดโครงการหนึ่งในอังกฤษ เปิดตัวครั้งแรกในปี 1980 โดยรัฐบาลของ Margaret Thatcher เพื่อให้ผู้เช่าบ้านของรัฐสามารถซื้อที่อยู่อาศัยของตนเองได้ในราคาที่มีส่วนลด

ผู้สนับสนุนมองว่าโครงการนี้ช่วยเปิดโอกาสให้ครอบครัวชนชั้นแรงงานได้เป็นเจ้าของบ้านและสร้างความมั่งคั่ง ขณะที่นักวิจารณ์โต้แย้งว่านโยบายนี้ทำให้สต็อกที่อยู่อาศัยสำหรับผู้มีรายได้น้อยลดลงอย่างมาก และมีส่วนซ้ำเติมวิกฤตที่อยู่อาศัยในปัจจุบัน โดยนับตั้งแต่ปี 1980 มีบ้านถูกขายผ่านโครงการนี้ในอังกฤษมากกว่า 2 ล้านหลัง หรือคิดเป็นประมาณ 40% ของสต็อกบ้านสวัสดิการทั้งหมด

Prof Rebecca Tunstall นักวิชาการด้านที่อยู่อาศัยจาก University of York และ London School of Economics ระบุว่าการขายส่วนใหญ่เกิดขึ้นในช่วงยุคแรกๆ แม้ว่าพรรคแรงงานในขณะนั้นจะคัดค้านแผนของ Thatcher อย่างรุนแรง แต่ผู้สนับสนุนพรรคจำนวนมากก็ยังคงได้รับประโยชน์จากนโยบายนี้ ในปัจจุบัน พรรคแรงงานภายใต้การนำของนายกรัฐมนตรี Sir Keir Starmer ได้จำกัดโครงการดังกล่าวด้วยการลดส่วนลดสูงสุดที่สภาท้องถิ่นจะมอบให้แก่ผู้เช่าลงอย่างมาก

ภาพประกอบจากคลังภาพสต็อก ไม่ใช่ภาพจากเหตุการณ์จริง

มาตรการล่าสุดรวมถึงการที่ Burnham เตรียมถอดถอนสิทธิ Right to Buy ออกจากบ้านสวัสดิการสร้างใหม่ทุกหลัง ผ่านร่างกฎหมายที่กำลังพิจารณาในรัฐสภา รัฐบาลคำนวณว่าก่อนหน้าที่จะมีมาตรการจำกัดเหล่านี้ อังกฤษคาดว่าจะสูญเสียสุทธิบ้านสวัสดิการถึง 26,000 หลังในทศวรรษหน้า แต่ปัจจุบันคาดว่าจะมีบ้านเพิ่มขึ้นสุทธิ 18,000 หลังในช่วงเวลาเดียวกัน ฝ่ายค้านอย่างพรรค Conservatives และ Reform UK กลับมองว่าควรคงไว้หรือแม้แต่ขยายโครงการนี้ต่อไป