กล้องโทรทรรศน์ไอคอนิก Jodrell Bank จ่อปิดตัวหลังถูกตัดงบประมาณ

หอดูดาว Jodrell Bank ซึ่งเป็นที่ตั้งของกล้องโทรทรรศน์ขนาดใหญ่ที่สุดในสหราชอาณาจักรมาเป็นเวลานานเกือบ 70 ปี กำลังเผชิญกับความเสี่ยงที่จะต้องปิดตัวลงหลังสูญเสียเงินสนับสนุน โดยการสังเกตการณ์ทางวิทยาศาสตร์ทั้งหมดคาดว่าจะยุติลงในวันที่ 1 เมษายน 2028 เว้นแต่จะสามารถหาแหล่งทุนทางเลือกอื่นได้ทันเวลา

สำนักงานวิจัยและนวัตกรรมแห่งสหราชอาณาจักร หรือ UKRI ซึ่งเป็นหน่วยงานให้ทุนระบุว่ามีความจำเป็นต้องมุ่งเน้นการลงทุนไปยังโครงการที่จะสร้างผลกระทบในระยะยาวสูงสุด สถานที่แห่งนี้ได้รับการก่อตั้งขึ้นครั้งแรกในปี 1945 และเป็นผู้บุกเบิกด้านดาราศาสตร์วิทยุรวมถึงการศึกษาดาราจักร์นอกเหนือจากของเรา นอกจากนี้ยังมีบทบาทสำคัญยิ่งในช่วงสงครามเย็นในการใช้ติดตามขีปนาวุธของโซเวียต และได้รับสถานะมรดกโลกจากยูเนสโกในปี 2019

ภาพประกอบจากคลังภาพสต็อก ไม่ใช่ภาพจากเหตุการณ์จริง

UKRI ซึ่งมีงบประมาณประจำปีต่ำกว่า 10,000 ล้านปอนด์เล็กน้อย ชี้แจงว่าจำเป็นต้องตัดงบประมาณประจำปีของหอดูดาวจำนวน 2.8 ล้านปอนด์ เนื่องจากต้นทุนการวิจัยที่วางแผนไว้สำหรับฟิสิกส์และการดำเนินงานห้องปฏิบัติการได้ปรับตัวสูงขึ้น โดยทางหน่วยงานให้ความสำคัญกับการวิจัยที่มีศักยภาพในการสร้างอุตสาหกรรมใหม่และปกป้องตำแหน่งงานด้านการวิจัยมากกว่า นอกจากนี้ยังมีมาตรการตัดงบประมาณในโครงการดาราศาสตร์อื่นๆ ด้วย เช่น การยุติการมีส่วนร่วมในกล้อง James Clark Maxwell Telescope ในฮาวาย และการลดงบประมาณ 20% สำหรับกล้อง Vera Rubin Telescope ในชิลี

"Everyone at Jodrell Bank was devastated by the decision."

Prof Simon Garrington

ศาสตราจารย์ Simon Garrington รองผู้อำนวยการหอดูดาว Jodrell Bank เปิดเผยกับสำนักข่าว BBC ว่าทุกคนในหอดูดาวรู้สึกเสียใจอย่างยิ่งกับการตัดสินใจดังกล่าว โดยความสำคัญของสถานที่แห่งนี้ทำให้มันถูกบันทึกไว้ในผลงานนิยายวิทยาศาสตร์ชื่อดังตั้งแต่ The Hitchhiker's Guide to the Galaxy ไปจนถึง Doctor Who ทีมผู้นำเตรียมที่จะท้าทายการตัดสินใจของ UKRI และจะพยายามทุกวิถีทางเพื่อหาทุนสนับสนุนมาดำเนินงานกล้อง Lovell Telescope ต่อไป

แม้จะมีอายุยาวนาน แต่การอัปเกรดอย่างต่อเนื่องทำให้กล้อง Lovell Telescope ซึ่งเป็นกล้องโทรทรรศน์วิทยุแบบบังคับทิศทางได้ขนาดใหญ่อันดับสามของโลก ยังคงอยู่แถวหน้าของการวิจัยทางดาราศาสตร์ โดยมันทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางของเครือข่ายกล้องโทรทรรศน์ 7 แห่งทั่วภาคกลางของอังกฤษในนามเครือข่าย e-MERLIN ซึ่งช่วยให้นักวิทยาศาสตร์สามารถซูมดูวัตถุในห้วงอวกาศลึกด้วยความละเอียดสูงเทียบเท่ากล้องโทรทรรศน์อวกาศ Hubble เครือข่ายดังกล่าวกำลังถูกใช้งานเพื่อศึกษาวิจัยในประเด็นสำคัญดังนี้:

• วิวัฒนาการของดาราจักรและบทบาทของหลุมดำมวลมหาศาล
• สสารมืดและพลังงานมืดที่ประกอบกันมากกว่า 95% ของเอกภพ
• การถ่ายภาพดวงดาวและดาราจักรที่อยู่ห่างไกลให้มีความคมชัดยิ่งขึ้น

ที่มา: BBC Science & Environment