ภาวุธ ชี้ AI Passport ภาษาเพี้ยน จี้รัฐบาลดึงผู้เชี่ยวชาญ

เมื่อวันที่ 2 กันยายน 2569 ณ อาคารรัฐสภา นายภาวุธ พงษ์วิทยภานุ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (สส.) แบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ได้ออกมาให้สัมภาษณ์ถึงประเด็นปัญหาที่เกิดขึ้นกับโครงการระบบ AI Passport ของภาครัฐ ซึ่งกำลังได้รับความสนใจจากประชาชนและสังคมในวงกว้าง โดยเฉพาะปัญหาตัวหนังสือหรือข้อความภาษาไทยที่แสดงผลออกมามีความผิดเพี้ยนจนดูคล้ายกับภาษามนุษย์ต่างดาว

ในมุมมองเชิงเทคนิค นายภาวุธได้อธิบายว่าสาเหตุหลักมาจากกระบวนการสร้างภาพด้วยปัญญาประดิษฐ์ที่มีเครื่องมือและโมเดลพื้นฐานหลายระดับ โดยโมเดลที่ถูกนำมาใช้เป็นตัวตั้งต้นหลักนั้นไม่ได้ถูกพัฒนามาให้มีความเชี่ยวชาญด้านภาษาไทยเป็นพิเศษ ประกอบกับการเลือกใช้โมเดลที่มีต้นทุนต่ำเพื่อประหยัดงบประมาณ ทำให้ประสิทธิภาพในการประมวลผลตัวอักษรภาษาไทยลดลงอย่างเห็นได้ชัดเมื่อเทียบกับโมเดลที่มีราคาสูงกว่า

ภาพประกอบจากคลังภาพสต็อก ไม่ใช่ภาพจากเหตุการณ์จริง

สส.พรรคประชาชนรายนี้ยังได้เปรียบเทียบให้เห็นภาพชัดเจนว่า หากมีการเลือกใช้โมเดลที่มีศักยภาพสูงในการรองรับภาษาไทย เช่น Nano Banana จาก Google หรือระบบของ ChatGPT ผลลัพธ์ที่ได้จากการป้อนคำสั่งเดียวกันจะมีความถูกต้องและคมชัดกว่ามาก แต่น่าจะเป็นเพราะความพยายามของภาครัฐในการบริหารจัดการต้นทุนและลดค่าใช้จ่าย จึงทำให้มีการนำโมเดลราคาประหยัดมาเป็นตัวเลือกแรกในการใช้งาน เพื่อหลีกเลี่ยงการใช้ทรัพยากรและงบประมาณที่สูงเกินความจำเป็น

"เป็นการเอาของถูกมาให้เลือกใช้ เป็นตัวเลือกแรก เพราะถ้าเอาของดีมาให้ใช้เป็นตัวเลือกแรก ก็จะกินทรัพยากรกินค่าใช้จ่ายเยอะ"