Nikon Small World 2026: ภาพกล้องจุลทรรศน์เจ้าของรางวัลถูกสอบ AI

การประกวดภาพถ่ายทางวิทยาศาสตร์ประจำปีของนิคอน (Nikon) หรือ Small World In Motion ซึ่งจัดมาต่อเนื่องเป็นเวลา 15 ปี กำลังเผชิญกับข้อโต้แย้งครั้งใหญ่ หลังจากผลงานภาพวิดีโอที่คว้ารางวัลชนะเลิศในปีนี้ถูกตั้งคำถามจากแวดวงนักวิทยาศาสตร์ว่าอาจถูกสร้างขึ้นด้วยปัญญาประดิษฐ์หรือ AI จนนำไปสู่กระบวนการทบทวนผลการตัดสินใหม่อีกครั้ง

ผลงานเจ้าปัญหาดังกล่าวเป็นวิดีโอสั้นที่ส่งเข้าประกวดโดย ดร.หนิง ซู (Dr. Ning Xu) นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยชิงหัว (Tsinghua University) ในประเทศจีน ซึ่งระบุว่าบันทึกภาพการเคลื่อนไหวของโครงสร้างคล้ายเส้นผมหรือซีเลีย (cilia) ภายในทางเดินหายใจของเด็กที่เป็นโรคหายาก โดยวิดีโอนี้มีการใช้สีสันที่ฉูดฉาดสะดุดตา ซึ่งเป็นเทคนิคที่พบได้ทั่วไปในการถ่ายภาพด้วยกล้องจุลทรรศน์และได้รับอนุญาตตามกติกา

ภาพประกอบจากคลังภาพสต็อก ไม่ใช่ภาพจากเหตุการณ์จริง

อย่างไรก็ตาม หลังจากมีการประกาศผล นักวิจัยคนอื่นๆ ได้ออกมาตั้งข้อสังเกตว่ารูปทรงและการเคลื่อนไหวภายในวิดีโอดังกล่าวไม่สอดคล้องกับโครงสร้างเซลล์ตามธรรมชาติ รวมถึงมีขนาดของซีเลียที่ดูผิดปกติ นอกจากนี้ เอียน โดโนแวน (Ian Donovan) นักศึกษาปริญญาโทจากศูนย์การแพทย์ UT Southwestern ชี้ว่าภาพต้นฉบับปรากฏลายน้ำที่บ่งชี้ชัดเจนว่าสร้างขึ้นโดย AI ขณะที่อดีตกรรมการตัดสินการประกวดอีกสองคนก็ได้แสดงความกังวลในทำนองเดียวกัน

ในส่วนของการชี้แจง ดร.หนิง ซู ยังไม่ได้ตอบกลับคำขอสัมภาษณ์ของสำนักข่าว BBC แต่ได้โพสต์ข้อความผ่านทาง LinkedIn ปฏิเสธว่าไม่ได้ทำผิดกฎการแข่งขัน โดยยอมรับว่ามีการใช้ AI ช่วยในการจำแนกและแสดงผลคุณลักษณะจากภาพระดับสีเทาที่ถูกสร้างขึ้นใหม่ แต่ยืนยันว่า AI ไม่ได้ถูกใช้ในการสร้างวิดีโอการทดลอง ตัวซีเลีย หรือการเคลื่อนไหวแต่อย่างใด