เหตุการณ์ระบบ Yandex ล่ม: เคลียร์ชัดปมบอทรัสเซียลดลง
เหตุโดรนโจมตีศูนย์ข้อมูล Yandex ทำให้กราฟทราฟฟิกบอทลดฮวบ แต่ผู้เชี่ยวชาญชี้ไม่ใช่บอทโซเชียลมีเดียอย่างที่เข้าใจ พร้อมเตือนภาพกราฟโยงพรรคการเมืองเยอรมนีอาจเป็น AI
ภาพประกอบจากคลังภาพสต็อก ไม่ใช่ภาพจากเหตุการณ์จริง
- เหตุโดรนยูเครนถล่มศูนย์ข้อมูล Yandex ทำให้เซิร์ฟเวอร์และบริการจ่ายเงินชะงัก
- กราฟ Cloudflare ที่แชร์กันเป็นบอทเว็บคราวเลอร์ ไม่ใช่บอทร้ายปล่อยข่าวปลอม
- ภาพกราฟโยงพรรค AfD เยอรมนีถูกจับโป๊ะว่าอาจสร้างด้วย AI และมีวันที่ล่วงหน้า
- ผู้เชี่ยวชาญเตือนนักการเมืองและสื่อให้หยุดแชร์ภาพข้อมูลที่ยังไม่ตรวจสอบ
เหตุการณ์โจมตีด้วยโดรนจากยูเครนหลายครั้งในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา ส่งผลให้ศูนย์ข้อมูลของ Yandex บริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่ของรัสเซียที่เปรียบเสมือน Google แห่งรัสเซียต้องออฟไลน์ลง ส่งผลให้กราฟแสดงปริมาณทราฟฟิกของบอทลดลงอย่างฮวบฮาบจนกลายเป็นกระแสบนโลกออนไลน์
อย่างไรก็ตาม หลายคนเข้าใจผิดว่ากราฟดังกล่าวแสดงถึงฟาร์มบอทที่คอยปล่อยข้อมูลเท็จ ทฤษฎีสมคบคิด และเนื้อหาที่เป็นอันตรายบนโซเชียลมีเดีย แต่กลุ่มผู้เปิดโปงฟาร์มบอทชื่อดังอย่าง antibot4navalny ออกมาเปิดเผยผ่านแพลตฟอร์ม X ว่าข้อมูลชุดนี้ไม่มีความเกี่ยวข้องกับโซเชียลมีเดียเลยแม้แต่น้อย
ข้อมูลดังกล่าวแท้จริงแล้วเป็นการวัดคำขอจากเว็บคราวเลอร์ (Web Crawlers) อัตโนมัติของ Yandex ซึ่งมีหน้าที่หลากหลาย ทั้งการจัดทำดัชนีเว็บไซต์ให้เสิร์ชเอนจิ้นและการสนับสนุนบริการลูกค้า แม้ว่าบอทรวมถึงคราวเลอร์เหล่านี้อาจถูกนำไปใช้ในทางมิชอบ เช่น การเจาะบัญชีผู้ใช้หรือส่งสแปม แต่ก็ไม่ใช่บอทโซเชียลมีเดียที่หลายคนกังวล นอกจากนี้ ข้อมูลดังกล่าวยังจำกัดเฉพาะทราฟฟิกของ Yandex เท่านั้น ไม่ได้สะท้อนภาพรวมของบอททั้งหมดในรัสเซียที่ Cloudflare ระบุว่ายังคงทรงตัว
ภาพประกอบจากคลังภาพสต็อก ไม่ใช่ภาพจากเหตุการณ์จริง
นอกจากนี้ ยังมีการแชร์แผนภูมิอื่นๆ ที่อ้างว่าแสดงปริมาณบอทดิสอินฟอร์เมชันของรัสเซียที่ลดลงเช่นกัน โดย Tomáš Zdechovský สมาชิกรัฐสภายุโรป ได้แชร์ภาพกราฟที่อ้างว่ากิจกรรมออนไลน์เกี่ยวกับพรรคการเมืองฝ่ายขวาจัด Alternative for Germany (AfD) ดิ่งลงอย่างหนักหลังเหตุโจมตีศูนย์ข้อมูลรัสเซีย
การแพร่ ระบาดของข้อมูลที่บิดเบือนหรือภาพกราฟปลอมในยุคที่เทคโนโลยี AI เข้ามามีบทบาทสูง ถือเป็นความท้าทายครั้งใหญ่ของสังคมดิจิทัล กรณีศึกษาเรื่องกราฟ Yandex นี้สะท้อนให้เห็นว่าผู้ใช้อินเทอร์เน็ตมักดึงข้อมูลทางเทคนิคมาตีเข้าข้างสมมติฐานทางการเมืองของตนเองอย่างรวดเร็ว โดยขาดการตรวจสอบแหล่งที่มาเชิงลึก การทำความเข้าใจโครงสร้างพื้นฐานอินเทอร์เน็ต เช่น ความแตกต่างระหว่างบอทค้นหาข้อมูลกับบอทโซเชียลมีเดีย จึงเป็นเกราะป้องกันสำคัญต่อข่าวปลอม
ด้านนักวิทยาศาสตร์คอมพิวเตอร์อย่าง Raphael Wimmer ออกมาแสดงความสงสัยว่าแผนภูมิที่ Zdechovský นำมาแชร์นั้นน่าจะถูกสร้างขึ้นโดยปัญญาประดิษฐ์ (AI) เนื่องจากพบความผิดปกติหลายประการในไทม์ไลน์ โดยมีจุดข้อมูลหนึ่งถูกบันทึกไว้ในอนาคตคือวันที่ 15 ตุลาคม ภาพดังกล่าวถูกโพสต์ครั้งแรกโดย Robin Schlingheider ผู้ใช้บนแพลตฟอร์ม Threads ซึ่งปฏิเสธที่จะตอบคำถามของ Wimmer เกี่ยวกับที่มาของภาพ
"Could we (and especially politicians, journalists and scientists who should know better) please stop sharing unverified images?"
Raphael Wimmer
ในขณะเดียวกัน ระบบส่วนใหญ่ของ Yandex ยังคงออฟไลน์หลังการโจมตีด้วยโดรน ส่งผลกระทบต่อบริการชำระเงินดิจิทัล Yandex Pay ทำให้ผู้ใช้งานไม่สามารถโอนเงิน ตรวจสอบยอดเงิน หรือทำธุรกรรมซื้อสินค้าได้ Dima Pirogov หัวหน้าฝ่าย Yandex Fintech ระบุในแถลงการณ์ว่ายังไม่สามารถให้กรอบเวลาที่แน่นอนสำหรับการกู้คืนระบบได้ แต่ให้คำมั่นว่าจะพยายามอย่างเต็มที่จนกว่าบริการจะกลับมาใช้งานได้ปกติ
ที่มา: The Verge
พบข้อมูลผิดพลาดในบทความนี้? แจ้งปัญหาบทความนี้
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น