ศาลยุติธรรมชูแนวทางทำงานบริการสังคมแทนค่าปรับ 500 บาทต่อวัน

ศาลยุติธรรมได้ดำเนินแนวทางใหม่ในการบังคับโทษปรับคดีอาญา ซึ่งถือเป็นพัฒนาการครั้งสำคัญเพื่อให้ผู้ขาดแคลนทุนทรัพย์สามารถเลือกทำงานบริการสังคมหรือสาธารณประโยชน์เพื่อชดเชยค่าปรับได้ โดยมีการกำหนดอัตราการทำงานแทนค่าปรับไว้ที่ 500 บาทต่อวัน พร้อมกันนี้ยังเปิดช่องให้ผู้กระทำผิดสามารถขอผ่อนชำระหรือขยายระยะเวลาชำระเงินได้ตามความเหมาะสมของฐานะทางเศรษฐกิจ และเน้นย้ำว่าการนำตัวไปกักขังแทนค่าปรับต้องเป็นทางเลือกสุดท้ายจริงๆ เท่านั้น

ที่ผ่านมา ปัญหาหลักของผู้ต้องโทษหลายรายไม่ใช่เจตนาหลีกเลี่ยงความรับผิด แต่ติดอุปสรรคเรื่องการไม่มีเงินสดจ่ายค่าปรับทันที ส่งผลให้ต้องเผชิญกับการถูกกักขัง แม้ในคดีที่มีบทลงโทษเป็นเพียงค่าปรับเท่านั้น การสูญเสียอิสรภาพเพียงเพราะความยากจนจึงกลายเป็นภาระที่หนักหน่วงเกินกว่าตัวความผิดที่กระทำลงไป อีกทั้งยังสร้างผลกระทบเป็นลูกโซ่ต่อครอบครัว หน้าที่การงาน และโอกาสในการกลับคืนสู่สังคม

แนวทางดังกล่าวสะท้อนถึงหลักคิดในการแยกแยะระหว่างการลงโทษกับการซ้ำเติมผู้กระทำผิด โดยเปิดโอกาสให้ผู้กระทำความผิดได้แสดงความรับผิดชอบผ่านการทำประโยชน์ให้แก่ส่วนรวม เช่น การดูแลผู้สูงอายุ ผู้พิการ เด็กกำพร้า การช่วยเหลือด้านการศึกษา งานช่าง หรือการเข้าร่วมอบรมพัฒนาทักษะอาชีพ ซึ่งกิจกรรมเหล่านี้สร้างคุณค่าและประโยชน์ต่อสังคมมากกว่าการจองจำบุคคลโดยไร้ผลผลิตใดๆ

ภาพประกอบจากคลังภาพสต็อก ไม่ใช่ภาพจากเหตุการณ์จริง

อย่างไรก็ตาม มาตรการนี้ไม่ได้เปิดกว้างสำหรับทุกคดี โดยศาลได้กำหนดข้อยกเว้นไว้อย่างชัดเจนสำหรับคดีที่มีเจตนาทุจริต คดีที่กฎหมายมุ่งลงโทษทางทรัพย์สินโดยตรง รวมถึงคดีฉ้อโกงประชาชน คดียาเสพติด คดีฟอกเงิน และคดีเกี่ยวกับสถาบันการเงิน เพื่อป้องกันไม่ให้ผู้กระทำความผิดในคดีร้ายแรงฉวยโอกาสได้รับประโยชน์จากมาตรการผ่อนปรนนี้

ข้อมูลจากศาลยุติธรรมระบุว่า นับตั้งแต่ปี 2505 เป็นต้นมา ศาลได้อนุญาตให้ผู้ต้องโทษทำงานบริการสังคมแทนค่าปรับคิดเป็นสัดส่วนสูงถึงร้อยละ 80 ของจำนวนคำร้องทั้งหมด ซึ่งเป็นเครื่องยืนยันว่ามาตรการดังกล่าวสามารถนำไปปฏิบัติได้จริงและช่วยลดการกักขังที่ไม่จำเป็นได้อย่างเป็นรูปธรรม พร้อมทั้งทำให้กฎหมายมีความเป็นธรรมอย่างแท้จริงโดยไม่ให้ฐานะทางการเงินมาเป็นตัวกำหนดอิสรภาพของบุคคล

ที่มา: Khaosod Politics